Er komt een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen aan: de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), ook wel de Wet BAZ genoemd. Het wetsvoorstel ligt inmiddels bij de Tweede Kamer, maar de daadwerkelijke invoering laat naar verwachting nog jaren op zich wachten. Toch is het verstandig om je nu al te verdiepen in de plannen — vooral vanwege de peildatum, die bepaalt of je met een eigen private AOV onder de verplichte verzekering uit kunt. In deze gids zetten we op een rij wat er in het huidige voorstel staat, wat het je gaat kosten en welke keuzes je nu al kunt maken.
Let op: De Wet BAZ is nog niet aangenomen. Alle percentages, bedragen en voorwaarden op deze pagina komen uit het huidige wetsvoorstel en kunnen nog wijzigen tijdens de behandeling in de Tweede en Eerste Kamer.
Wat is de status van de Wet BAZ?
Het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) is op 13 maart 2026 goedgekeurd door de ministerraad en op 23 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. Het voorstel is daar nu in behandeling. Daarna moet ook de Eerste Kamer nog instemmen.
De daadwerkelijke invoering wordt rond 2030 verwacht. Die lange aanloop komt vooral door de uitvoering: het UWV en de Belastingdienst hebben tijd nodig om de verzekering, de premie-inning en de keuringen in te richten.
Tijdlijn Wet BAZ (huidige verwachting)
- 13 maart 2026: Goedgekeurd door de ministerraad
- 23 maart 2026: Ingediend bij de Tweede Kamer (nu in behandeling)
- 2026/2027 (verwacht): Vaststelling van de peildatum voor de opt-out
- Rond 2030 (verwacht): Daadwerkelijke invoering van de verplichte AOV
Voor wie gaat de verplichte AOV gelden?
De BAZ geldt volgens het huidige voorstel voor alle IB-ondernemers met winst uit onderneming. Dat zijn vrijwel alle ZZP'ers met een eenmanszaak, en ook vennoten in een vof of maatschap die als ondernemer voor de inkomstenbelasting worden gezien.
De verplichting geldt niet voor:
- DGA's (directeur-grootaandeelhouders van een bv)
- Resultaatgenieters (inkomsten uit overig werk, geen winst uit onderneming)
- Meewerkende partners
Twijfel je welke verzekeringen je nu al nodig hebt als ZZP'er? Bekijk dan ook ons complete overzicht van ZZP verzekeringen.
Wat gaat de verplichte AOV kosten en wat krijg je ervoor?
Volgens het huidige voorstel betaal je een premie van 5,4% van je winst uit onderneming, met een maximum van circa €171 – €177 per maand (niveau 2026). Daarnaast wordt een stabiliteitsbijdrage van circa €30 per maand verwacht. Het percentage en de bedragen kunnen nog veranderen zolang de wet niet is aangenomen.
Daar staat tegenover: word je arbeidsongeschikt, dan keert de BAZ 70% van je laatstverdiende inkomen uit, tot maximaal 100% van het wettelijk minimumloon (circa €2.500 bruto per maand). De uitkering start pas na een wachttijd van 2 jaar. Die eerste twee jaar moet je zelf overbruggen, bijvoorbeeld met spaargeld of via een broodfonds of schenkkring. Lees meer over dat alternatief in AOV of broodfonds.
De BAZ op een rij (huidig voorstel)
- Premie: 5,4% van de winst, max. ca. €171 – €177/mnd (niveau 2026)
- Stabiliteitsbijdrage: ca. €30/mnd (verwacht)
- Uitkering: 70% van het laatstverdiende inkomen, max. 100% minimumloon (ca. €2.500 bruto/mnd)
- Wachttijd: 2 jaar
- Keuring: Door het UWV, op basisfuncties (niet je eigen beroep)
Reken deze toekomstige premie alvast mee in je uurtarief en houd er rekening mee bij het reserveren voor belasting en buffers. Zo kom je straks niet voor verrassingen te staan.
Belangrijk verschil: keuring op basisfuncties, niet op je beroep
Een wezenlijk verschil met veel private AOV's zit in de keuring. Bij de BAZ beoordeelt het UWV of je nog «basisfuncties» kunt uitvoeren: kun je nog énig werk doen op minimumloonniveau? Alleen als dat niet meer lukt, krijg je een uitkering.
Een private beroeps-AOV keurt op je eigen beroep: kun je jóuw werk nog doen? Een timmerman met een versleten rug die geen timmerwerk meer kan doen maar wel baliewerk, krijgt bij een beroeps-AOV wel een uitkering en bij de BAZ mogelijk niet. Een private beroeps-AOV keert dus eerder uit dan de publieke basisverzekering. Wat een private AOV kost, lees je in AOV kosten voor ZZP'ers.
De peildatum en de opt-out: waarom wachten je keuzevrijheid kan kosten
De BAZ kent een opt-out: je hoeft niet mee te doen aan de publieke verzekering als je een private AOV hebt die minimaal gelijkwaardig is. De voorwaarden volgens het huidige voorstel: de premie van je private AOV is minimaal gelijk aan de BAZ-premie en de dekking loopt door tot je AOW-leeftijd.
Hier komt de peildatum om de hoek kijken. Die wordt naar verwachting al in 2026 of 2027 vastgesteld — dus ruim vóór de invoering rond 2030. Wie op de peildatum een private AOV heeft die aan de voorwaarden voldoet, kan daarmee onder de opt-out vallen: bestaande polissen worden gerespecteerd.
Waarom dit nu al relevant is
Wacht je met het regelen van een private AOV tot de wet definitief is, dan bestaat de kans dat de peildatum al is gepasseerd. Je kunt dan mogelijk niet meer (of alleen onder strengere voorwaarden) kiezen voor de opt-out. Wie zijn keuzevrijheid wil behouden, doet er verstandig aan om nu al uit te zoeken wat een private AOV kost en of die bij je situatie past. Dat is geen verplichting — maar wel een bewuste keuze in plaats van een gemiste kans.
Let wel: de exacte invulling van de peildatum en de opt-out-voorwaarden staat pas vast als de wet is aangenomen. Volg de behandeling in de Tweede Kamer of check deze pagina voor updates.
Weet waar je aan toe bent vóór de peildatum
Bereken wat een private AOV nu kost — dan weet je waar je aan toe bent vóór de peildatum. Insify biedt een AOV speciaal voor ZZP'ers, online af te sluiten in ongeveer 15 minuten.
- ✓ Vrijblijvende premieberekening
- ✓ Binnen 15 minuten geregeld
- ✓ Geen verborgen kosten
- ✓ Speciaal voor ZZP'ers
BAZ vs. private AOV: de verschillen op een rij
| Kenmerk | BAZ (huidig voorstel) | Private AOV |
|---|---|---|
| Premie | 5,4% van de winst, max. ca. €171 – €177/mnd + ca. €30 stabiliteitsbijdrage | Afhankelijk van beroep, leeftijd en dekking |
| Uitkering | 70% van laatstverdiende inkomen, max. minimumloon (ca. €2.500 bruto/mnd) | Zelf te kiezen verzekerd bedrag, vaak 70-80% van je inkomen |
| Wachttijd | 2 jaar | Zelf te kiezen (vaak 30 – 365 dagen) |
| Keuring | UWV, op basisfuncties (werk op minimumloonniveau) | Vaak op je eigen beroep (beroeps-AOV keert eerder uit) |
| Acceptatie | Iedereen (publieke verzekering) | Medische acceptatie, uitsluitingen mogelijk |
Kort samengevat: de BAZ is een basisvangnet tegen een inkomensafhankelijke premie, terwijl een private AOV meer maatwerk biedt (kortere wachttijd, hogere uitkering, keuring op je eigen beroep) maar afhankelijk van je beroep en leeftijd duurder kan zijn. Een uitgebreide kostenvergelijking vind je in AOV kosten voor ZZP'ers.
Wat kun je nu al doen?
1. Bereken wat een private AOV nu kost
Vraag een vrijblijvende premieberekening op. Dan weet je wat je opties zijn vóór de peildatum en kun je een bewuste keuze maken tussen de publieke BAZ en een private polis.
2. Overweeg een broodfonds voor de eerste twee jaar
De BAZ kent een wachttijd van 2 jaar. Een broodfonds of schenkkring kan die periode overbruggen. Lees de vergelijking in AOV of broodfonds.
3. Reken de premie mee in je tarief
Of je nu kiest voor de BAZ of een private AOV: de premie is een bedrijfskostenpost die je moet doorberekenen. Gebruik onze uurtarief calculator om te zien wat dit betekent voor je tarief.
4. Volg de behandeling van het wetsvoorstel
De wet is nog niet aangenomen en details kunnen wijzigen. Houd rijksoverheid.nl in de gaten of check deze pagina, die we bijwerken zodra er nieuws is.
Veelgestelde vragen over de verplichte AOV
Wanneer wordt de AOV verplicht voor zzp'ers?
Het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) is op 13 maart 2026 goedgekeurd door de ministerraad en op 23 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer, waar het nu in behandeling is. De daadwerkelijke invoering wordt rond 2030 verwacht. Let op: de peildatum voor de opt-out wordt naar verwachting al eerder vastgesteld, mogelijk in 2026 of 2027. Zolang de wet niet is aangenomen, kunnen details nog wijzigen.
Wat gaat de verplichte AOV kosten?
Volgens het huidige voorstel bedraagt de premie 5,4% van de winst uit onderneming, met een maximum van circa €171 tot €177 per maand (niveau 2026). Daarnaast wordt een stabiliteitsbijdrage van circa €30 per maand verwacht. Het percentage en de bedragen kunnen nog veranderen zolang de wet in behandeling is.
Kan ik onder de verplichte AOV uit?
Ja, via de opt-out. Wie een private AOV heeft die minimaal gelijkwaardig is aan de BAZ, hoeft niet mee te doen aan de publieke verzekering. De voorwaarden volgens het huidige voorstel: de premie van je private AOV is minimaal gelijk aan de BAZ-premie en de dekking loopt door tot je AOW-leeftijd. Wie op de peildatum al een passende private AOV heeft, kan daarmee onder de opt-out vallen.
Wat is de peildatum van de Wet BAZ?
De peildatum is het moment waarop wordt vastgesteld wie al een private AOV heeft die aan de opt-out-voorwaarden voldoet. Bestaande polissen worden gerespecteerd. De peildatum wordt naar verwachting al in 2026 of 2027 vastgesteld, ruim voor de daadwerkelijke invoering rond 2030. Wie wacht met het afsluiten van een private AOV tot de wet ingaat, kan daardoor keuzevrijheid verliezen.
Hoeveel keert de verplichte AOV uit?
Volgens het huidige voorstel keert de BAZ 70% van het laatstverdiende inkomen uit, tot maximaal 100% van het wettelijk minimumloon (circa €2.500 bruto per maand). De wachttijd is 2 jaar: pas na twee jaar arbeidsongeschiktheid start de uitkering. Broodfondsen of schenkkringen kunnen die eerste periode overbruggen.
Voor wie geldt de verplichte AOV (en voor wie niet)?
De BAZ geldt volgens het huidige voorstel voor alle IB-ondernemers met winst uit onderneming, dus vrijwel alle ZZP'ers met een eenmanszaak. De verplichting geldt niet voor DGA's (directeur-grootaandeelhouders), resultaatgenieters en meewerkende partners. Details kunnen nog wijzigen tijdens de parlementaire behandeling.